94 الرعاية لتجويد الرواية وتحقيق لفظ التلاوة 94 س مكي بن أبي طالب قيس ( 355 - 437 ه‍ . ق ) * أبو محمد مكي بن أبي طالب حموش بن محمد بن مختار قيسى قيرواني قرطبي نحوى ، متبحر در علوم عربيت وتجويد قرآن كه از نظر فهم مطالب واخلاق وكثرت تأليف از افراد مبرز به شمار است . وى در قيروان در شعبان سال 355 ه‍ . ق زاده شد ودر سيزده سالگى به مصر رفت وبه مكة نيز سفر كرد واستماع حديث نمود . پس از مسافرت به مصر به قيروان بازگشت . وپاره أي از علوم حساب وآداب را تكميل كرد ودوباره به صوب مصر روى نهاد . وقراآت قرآن را نزد أبى الطيب عبد المنعم حلبى اتخاذ نمود . أو بارها به قيروان سفركرد وبه مصر بازگشت در سال 387 ه‍ . ق به سوى مكة رفت وتا آخر سال 390 ه‍ . ق مجار بيت الله الحرام بود ، وپس از آن به مصر مراجعت كرد ودوباره به قيروان رفت وپس از آن به اندلس سفر نمود ودر جامع قرطبه مجلس قرائت را بنياد كرد تا آنكه حسن بن جمهور أو را به عنوان امام جمعه براي اقامه ء نمازجمعه وايراد خطبه منصوب ساخت ، أو در اصلاح أمور مردم ومستجاب الدعوة بودن بي نهايت شهرت داشت ومرجع استفاده شمار زيادي از خلايق بود ، سرانجام در دوم محرم سال 437 ه‍ . ق از دنيا رفت . از جمله آثار أو است : ( الرعاية لتجويد القرآن ) در چهار جزء ، ( الهداية إلى بلوغ النهاية ) در معاني قرآن كريم ، ( الكشف عن وجوه القراءات وعللها ) در بيست جزء ، ( الايضاح لناسخ القرآن ومنسوخه ) در سه جزء . ( تفسير القرآن ) در ده جزء ، وجز آنها . ت : 420 ه‍ . ق . اين كتاب در چند باب تنظيم شده كه در اين أبواب راجع به ترغيب بر حفظ ونيز ثواب تلاوت ، وفضل وشرف قارى وأمثال آنها گفتگو شده ، وآنگاه ابوابى ديگر آمده كه در آن درباره قواعد تجويد - به گونه أي نسبة مفصل وساده وروان - مطالبي ديده مى شود . مؤلف در مقدمه ء آن مى گويد : ( به سال 390 ه‍ . ق تأليف اين كتاب را آغاز نمودم وپس از سى سال آنرا به پايان بردم وفقط مطالبي را - كه متفق عليها از نظر قراء مى باشد - در آن آورده أم ، وتاكنون هيچيك از متقدمين چنين كتابي را تدوين نكرده است . در پايان ش 5731 ظاهريه آمده است : تم الكتاب . . . التلاوة بعلم مخارج الحروف وصفاتها وألقابها وتغير معانيها وتعليلها وبيان الحركة التي يلزمها ، وذلك بتأييد الله وحسن عونه . . آغاز : بسملة [ قال أبو محمد . . ] الحمد لله المنعم بآلائه ، المتفضل بنعمائه ، الذي لم يزن بصفاته وأسمائه ، الذي أنزل الكتاب على عبده ورسوله